Dla kogo PE/VC?

Fundusze VC gotowe są inwestować w przedsiębiorstwa z różnych branż czy regionów i będące na różnych etapach rozwoju, ale w każdym przypadku musi to być przedsiębiorstwo mające solidne perspektywy dynamicznego wzrostu. Dlatego inwestorzy VC szukają firm, które:

  • Mają dobrą kadrę kierowniczą,
  • Mają lepszą niż konkurenci ofertę produktów/usług lub przewagę technologiczną,
  • Działają na wzrostowym rynku,
  • Rozwijają się szybciej niż ich branża,
  • Posiadają znaczny udział w rynku.

Ten pierwszy czynnik odgrywa chyba największą rolę. Inwestorzy VC przywiązują wielką wagę do jakości kierownictwa firmy i potrafią odróżnić dobry zarząd od słabego. Można od nich usłyszeć, że dobry pomysł łatwo jest znaleźć, ale ludzi zdolnych dobrze go zrealizować dużo trudniej. Dlatego też doceniają dobrych menedżerów i potrafią o nich zadbać. W szczególności wprowadzają systemy motywacyjne dla wyższej kadry zarządzającej, powiązane z wynikami firmy i przyrostem jej wartości. Dla dobrych menedżerów współpraca z inwestorem VC może się okazać życiową szansą. Gdy firma się rozwija, dyrektor małej spółki staje się dyrektorem dużej spółki, a dzięki opcjom lub udziałowi w wykupie menedżerskim, z najemnego pracownika może stać się współwłaścicielem.

Poszczególne fundusze PE/VC mają własną politykę inwestycyjną, która preferuje wybrane branże, regiony lub etapy rozwoju przedsiębiorstw. Każdy fundusz ma też określoną minimalną i maksymalną wielkość inwestycji. Dlatego przed skontaktowaniem się z inwestorem należy sprawdzić, czy branża Twojej firmy, jej potrzeby inwestycyjne i poziom jej rozwoju odpowiadają preferencjom danego funduszu. Chodzi o to, by nie błądzić i trafić pod właściwy adres. Informacje o preferencjach inwestycyjnych funduszy należących do PSIK można znaleźć w dziale Członkowie niniejszej strony internetowej.

Co oznaczają te preferencje? Np. fundusz inwestujący tylko w spółki działające w obszarze informatyki i telekomunikacji nie będzie zainteresowany projektem w branży budowlanej, nawet jeśli jest to projekt skądinąd bardzo atrakcyjny. Na polskim rynku działają zarówno fundusze wyspecjalizowane, jak i nie mające specjalnych preferencji branżowych. Preferencje dotyczące etapu rozwoju przedsiębiorstwa wskazują, że dany fundusz inwestuje tylko w spółki niedawno powstałe czy dopiero powstające (dostarcza wtedy kapitału na "zasiew" lub na "rozruch"), w spółki znajdujące się w fazie wzrostu (dając kapitał na ekspansję i rozwój) albo w spółki dojrzałe - dostarcza wtedy kapitał na restrukturyzację, prywatyzację, wykup udziałów przez grupę menedżerów itd. Minimalna wielkość inwestycji oznacza, że dany fundusz nie rozpatruje planów inwestycyjnych mniejszych niż określona suma - np. 500 tysięcy złotych albo milion dolarów. Przeważnie mniejsze fundusze VC mają niższy próg minimalnej inwestycji, a większe - wyższy. Maksymalna wielkość inwestycji oznacza, że dany fundusz nie angażuje w pojedyncze przedsięwzięcia więcej niż określoną sumę. Dodajmy jednak, że gdy potrzeby kapitałowe dobrego przedsięwzięcia przekraczają ten limit, inwestor VC może pomóc w pozyskaniu odpowiedniej sumy znajdując dodatkowego partnera (lub partnerów) do inwestycji.

Fundusze PE/VC angażują się w przedsiębiorstwa o różnej skali i różnym stopniu, nabywając od kilkunastu do stu procent akcji/udziałów spółki. Inaczej niż inwestorzy branżowi, inwestorzy VC nie mają skłonności do przejmowania stanowisk kierowniczych w spółkach, ale nawet przy mniejszościowych udziałach nie są inwestorami pasywnymi. Zajmują miejsca w radach nadzorczych, monitorują wyniki spółki i ich zgodność z przyjętymi planami. Niektórzy przedsiębiorcy niechętnie dopuszczają do swej firmy "obcego" i dla nich myśl o podzieleniu się zyskami i władzą nad spółką może być trudna. Muszą wtedy zastanowić się, czy wolą większą kontrolę nad mniejszą i słabszą spółką, czy mniejszą kontrolę nad większą i silniejszą spółką. Sprawy te są otwarcie i szczegółowo omawiane podczas negocjacji poprzedzających inwestycję.

Podczas negocjacji omawiana jest także inna kwestia podstawowa dla inwestora venture capital - ścieżka przyszłego wyjścia funduszu ze spółki. Fundusze PE/VC jasno określają strategię zakończenia inwestycji - istotą ich działania nie jest bezterminowe posiadanie udziałów w danej spółce, ale dostarczenie jej zastrzyku nowego kapitału na konkretne plany rozwojowe (których realizacja spowoduje wzrost wartości spółki), a następnie zyskowną sprzedaż posiadanych udziałów spółki. Wyjście ze spółki może nastąpić przez wprowadzenie jej na giełdę, pozyskanie inwestora branżowego, wykupienie akcji/udziałów przez pozostałych udziałowców, zarząd spółki albo inny fundusz inwestycyjny. Niektóre fundusze VC udostępniają część posiadanych akcji grupie zarządzającej poprzez opcje menedżerskie.