|
Rynek private equity / venture capital w Polsce w 2008 roku (1)
STRESZCZENIE
Według szacunków EVCA w 2008r. inwestycje private equity / venture capital (PE/VC) w Polsce wyniosły 628 mln EUR, zaledwie o 8% mniej niż w rekordowym roku 2007. Należy podkreślić, iż poziom inwestycji PE/VC w 2008r. jest drugim co do wielkości wynikiem w historii.
Przeważająca większość inwestycji trafiła do spółek dojrzałych. Wykupy stanowiły, podobnie jak w roku ubiegłym, 80% zainwestowanych środków.
W 2008r. fundusze wyszły z 17 polskich spółek, sprzedając akcje o wartości początkowej 73 mln EUR.
Firmy PE/VC pozyskały w 2008r. około 2,5 mld EUR na nowe inwestycje, o 40% mniej niż w rekordowym roku ubiegłym (4,3 mld EUR).
INWESTYCJE
W 2008r. inwestycje PE/VC w Polsce wyniosły 628 mln EUR, zaledwie o 8% mniej w stosunku do 684 mln EUR w rekordowym 2007r. Warto zauważyć, że Polska, podobnie jak w roku ubiegłym, zanotowała największy spośród krajów EŚW poziom inwestycji. Polskie spółki przyciągnęły przeszło jedną czwartą środków zainwestowanych w regionie oraz stanowiły jedną trzecią ogółu firm sfinansowanych przez fundusze PE/VC w EŚW (63 spółki w Polsce wobec 196 spółek ogółem). Średnia wielkość inwestycji w Polsce spadła o 0,5 mln EUR w stosunku do wartości z roku ubiegłego, osiągając poziom 10 mln EUR w 2008r. Dla porównania, średnia wielkość inwestycji w EŚW wyniosła w 2008r. 12,5 mln EUR wobec 14,7 mln EUR w 2007r.
W 2008r., podobnie jak w roku ubiegłym, dominowały inwestycje w późnych fazach rozwoju przedsiębiorstw. Wykupy wyniosły 501 mln EUR, czyli 80% wszystkich inwestycji w Polsce. Dla porównania, w EŚW wykupy stanowiły 63% ogółu inwestycji wobec 77% w roku ubiegłym.
Finansowane wzrostu przedsiębiorstw wyniosło w 2008r. 72 mln EUR, czyli 12% zaangażowanych środków, znacznie poniżej poziomu zanotowanego w EŚW (710 mln EUR, czyli 29% ogółu). Pozostałe 9% środków przeznaczono na inwestycje venture, czyli finansowanie spółek we wcześniejszych etapach rozwoju, z czego 18,6 mln EUR trafiło do bardzo młodych firm (zasiew i start) w porównaniu do 4,3 mln EUR w roku ubiegłym.
TABELA 1. PODZIAŁ INWESTYCJI POD WZGLĘDEM ETAPU ROZWOJU SPÓŁKI, 2008(2)
| |
2007 |
2008 |
| € x 1,000 |
Kwota inwestycji |
% |
Liczba spółek |
% |
Kwota inwestycji |
% |
Liczba spółek |
% |
| Zasiew |
2,483 |
0.4% |
4 |
6.2% |
3,725 |
0.6% |
10 |
15.9% |
| Start-up |
1,815 |
0.3% |
9 |
13.8% |
14,900 |
2.4% |
14 |
22.2% |
| Venture – póżniejszy etap |
35,911 |
5.3% |
17 |
26.2% |
35,687 |
5.7% |
17 |
27.0% |
| Venture ogółem |
40,208 |
5.9% |
30 |
46.2% |
54,312 |
8.6% |
40 |
63.5% |
| Finansowanie wzrostu |
95,375 |
14.0% |
8 |
12.3% |
72,454 |
11.5% |
5 |
7.9% |
| Restrukturyzacja |
1,257 |
0.2% |
1 |
1.5% |
68 |
0.0% |
1 |
1.6% |
| Refinansowanie |
1,118 |
0.2% |
1 |
1.5% |
0 |
0.0% |
0 |
0.0% |
| Wykupy |
545,560 |
79.8% |
27 |
41.5% |
501,122 |
79.8% |
17 |
27.0% |
| Razem |
683,518 |
100.0% |
65 |
100.0% |
627,957 |
100.0% |
63 |
100.0% |
Źródło: EVCA
Jeśli chodzi o strukturę branżową inwestycji PE/VC w Polsce, to w 2008r. największym zainteresowaniem cieszyły się spółki transportowe oraz z branży produkcji i dystrybucji dóbr konsumpcyjnych. Fundusze zrealizowały w tych sektorach odpowiednio 173 mln EUR i 142 mln EUR. Jeśli chodzi o liczbę spółek, które otrzymały finansowanie w 2008r., to podobnie jak w roku ubiegłym, na pierwszym miejscu uplasowały się firmy z branży telekomunikacyjnej i mediów.
TABELA 2. STRUKTURA BRANŻOWA INWESTYCJI PE/VC, 2008
| |
2007 |
2008 |
| € x 1,000 |
Kwota inwestycji |
% |
Liczba spółek |
% |
Kwota inwestycji |
% |
Liczba spółek |
% |
| Produkcja dla biznesu |
138,227 |
20.2% |
11 |
16.9% |
81,360 |
13.0% |
6 |
9.5% |
| Usługi dla biznesu |
2,600 |
0.4% |
1 |
1.5% |
22,568 |
3.6% |
3 |
4.8% |
| Chemia i gospodarka materiałowa |
875 |
0.1% |
1 |
1.5% |
0 |
0.0% |
0 |
0.0% |
| Telekomunikacja i media |
11,835 |
1.7% |
17 |
26.2% |
5,931 |
0.9% |
17 |
27.0% |
| IT |
26,263 |
3.8% |
5 |
7.7% |
19,045 |
3.0% |
7 |
11.1% |
| Budownictwo |
12,763 |
1.9% |
3 |
4.6% |
5,144 |
0.8% |
1 |
1.6% |
| Dobra konsumpcyjne – produkcja i dystrybucja |
74,716 |
10.9% |
6 |
9.2% |
142,100 |
22.6% |
6 |
9.5% |
| Branża konsumpcyjna - inne |
6,261 |
0.9% |
4 |
6.2% |
1,869 |
0.3% |
4 |
6.3% |
| Energetyka i surowce |
62,040 |
9.1% |
2 |
3.1% |
56,139 |
8.9% |
2 |
3.2% |
| Usługi finansowe |
133,462 |
19.5% |
8 |
12.3% |
45,957 |
7.3% |
4 |
6.3% |
| Branża medyczna, farmaceutyczna, biotechnologia |
102,757 |
15.0% |
5 |
7.7% |
60,463 |
9.6% |
6 |
9.5% |
| Transport |
111,718 |
16.3% |
2 |
3.1% |
173,370 |
27.6% |
3 |
4.8% |
| Inne |
0 |
0.0% |
0 |
0.0% |
14,011 |
2.2% |
4 |
6.3% |
| Inwestycje ogółem |
683,518 |
100% |
65 |
100% |
627,957 |
100% |
63 |
100% |
Źródło: EVCA
WYJŚCIA Z INWESTYCJI
Kwota dezinwestycji podawana jest w badaniu EVCA według wartości początkowej inwestycji i nie jest sumą przychodów uzyskanych ze sprzedaży spółki. Według danych EVCA w 2008r. fundusze wyszły z 17 polskich spółek (wobec 30 w 2007r.), sprzedając akcje o wartości początkowej 73 mln EUR, co oznacza 58% spadek w porównaniu z rokiem ubiegłym (175 mln EUR w 2007r.).
Najpopularniejszą metodą wyjść, podobnie jak w roku ubiegłym, była sprzedaż innemu funduszowi PE / VC (37% ogólnej wartości wyjść w 2008r. wobec 54% w 2007r.). Na drugim miejscu uplasowała się sprzedaż inwestorowi branżowemu - 28% wartości w 2008r wobec 13% w roku ubiegłym. Wyjście przez giełdę dotyczyło zaledwie jednej spółki, co nie jest zaskoczeniem, biorąc pod uwagę utrzymujące się niekorzystne warunki na giełdzie.
WYKRES 1. STRUKTURA WYJŚĆ PO KOSZCIE NABYCIA, 2007-2008
Źródło: EVCA
WYKRES 2. STRUKTURA WYJŚĆ - LICZBA SPÓŁEK, 2008
Źródło: EVCA
POZYSKIWANIE NOWYCH KAPITAŁÓW
Przeważająca większość kapitałów zebranych przez fundusze private equity/venture capital w Europie Środkowo-Wschodniej jest przeznaczona na inwestycje w całym regionie bez wskazania na konkretne kraje. Dlatego kwotę pozyskanych kapitałów podajemy dla całego regionu EŚW, a nie tylko dla Polski. Według szacunków EVCA firmy PE/VC pozyskały w 2008r. około 2,5 mld EUR na nowe inwestycje, o 40% mniej niż w rekordowym roku ubiegłym (4,3 mld EUR).
WYKRES 3. POZYSKANIE NOWYCH KAPITAŁÓW W EŚW, 2003 -2008
Źródło: EVCA
Utworzenie nowych funduszy na inwestycje w Europie Środkowo-Wschodniej o wartości przewyższającej 1 mld EUR zarówno w 2007, jaki i w 2008r., jest dowodem niesłabnącego zainteresowania inwestorów instytucjonalnych regionem.
(1) Wszystkie dane prezentowane w powyższym artykule pochodzą z bazy danych PEREP_Analytics (www.perepanalytics.eu).
(2) W tegorocznym Raporcie wprowadzono modyfikacje w zakresie etapów inwestycji. Historycznie segment venture obejmował inwestycje na poziomie seed, start – up oraz ekspansję. Począwszy od 2008r. inwestycje w fazie ekspansji zostały zastąpione przez dwa nowe etapy inwestycji: venture – późniejszy etap oraz finansowanie wzrostu.
Venture – późniejszy etap: finansowanie rozwoju spółki zarówno po, jaki i przed osiągnięciem progu rentowności.
Finansowanie wzrostu: finansowanie, najczęściej mniejszościowe, ale niekoniecznie, stosunkowo dojrzałych spółek. Kapitał tego typu może zostać wykorzystany na: rozszerzenie lub restrukturyzację działalności, wejście na nowe rynki, sfinansowanie znaczącego przejęcia bez zmiany kontroli.
|
