STRESZCZENIE

Według szacunków EVCA w 2009 inwestycjeprivate equity/venture capital (PE/VC) w Polsce wyniosły 268 mln EUR, o 58% mniej w stosunku do 633 mln EUR w 2008. Spadkowy trend zanotowano w całej Europie - inwestycje zmniejszyły się tu o 60%. W Europie Środkowo-Wschodniej natomiast inwestycje utrzymały się na niezmienionym w porównaniu do 2007 i 2008 poziomie. Jest to rezultat nadzwyczajnie wysokiego poziomu inwestycji w Czechach, głównie za sprawą kilku dużych inwestycji w spółki z siedzibą w tym kraju.
Wyjścia, podobnie jak inwestycje, zanotowały spadek w 2009. Fundusze wyszły z 9 polskich spółek, sprzedając akcje o wartości początkowej 31 mln EUR. W porównaniu z rokiem ubiegłym, oznacza to spadek liczby wyjść o połowę oraz spadek wartości o 54%. Podobna tendencja utrzymywała się w całym regionie EŚW, gdzie zanotowano spadek wartości wyjść o 48%.
Firmy PE/VC w EŚW pozyskały w 2009 około 378 mln EUR na nowe inwestycje, o 85% mniej niż w roku ubiegłym (2,5 mld EUR). Rezultat ten jest konsekwencją cykliczności rynku oraz znacznego napływu środków w latach 2006-2008.



INWESTYCJE

W 2009 inwestycje PE/VC w Polsce wyniosły 268 mln EUR, o 57% mniej w stosunku do 633 mln EUR w 2008. Spadek ten jest rezultatem m.in. zbyt wysokich oczekiwań przedsiębiorców dotyczących wycen spółek wobec niepewnej sytuacji rynkowej.
Polskie spółki stanowiły jedną piątą ogółu firm sfinansowanych przez fundusze PE/VC w EŚW (26 spółek w Polsce wobec 123 spółek ogółem w regionie).
Średnia wielkość inwestycji w Polsce utrzymała się na stałym poziomie 10 mln EUR. Dominowały inwestycje w późnych fazach rozwoju przedsiębiorstw. Wykupy wyniosły 198 mln EUR (74% wszystkich inwestycji w Polsce), czyli przeszło 2.5 razy mniej niż w 2008 (509 mln EUR lub 80.4% środków zainwestowanych w 2008). Finansowane wzrostu przedsiębiorstw wyniosło 62 mln EUR, czyli 23% zaangażowanych środków.
Inwestycje w przedsiębiorstwa we wczesnych etapach rozwoju znacznie spadły w porównaniu do roku ubiegłego, z 50 mln EUR do 1.7 mln EUR ( czyli odpowiednio z 8 % do 0,6% ogółu inwestycji).

TABELA 1. PODZIAŁ INWESTYCJI POD WZGLĘDEM ETAPU ROZWOJU SPÓŁKI, 2008-2009

Źródło: EVCA

W 2009 nastąpiła zmiana kierunków inwestowania przez fundusze PE/VC - przeszło połowa środków trafiła do spółek z branży medycznej, farmaceutycznej oraz biotechnologicznej. Fundusze zrealizowały w tych sektorach 146 mln EUR. Jeśli chodzi o liczbę spółek, które otrzymały finansowanie w 2009, to najatrakcyjniejszą branżą dla funduszy okazały się dobra konsumpcyjne - zrealizowano 5 inwestycji w tej branży.

TABELA 2. STRUKTURA BRANŻOWA INWESTYCJI PE/VC, 2007-2009

Źródło: EVCA

WYJŚCIA Z INWESTYCJI

Kwota dezinwestycji podawana jest w badaniu EVCA według wartości początkowej inwestycji i nie jest sumą przychodów uzyskanych ze sprzedaży spółki. Wyjścia, podobnie jak inwestycje, zanotowały spadek w 2009. Fundusze wyszły z 9 polskich spółek, sprzedając akcje o wartości początkowej 31 mln EUR. W porównaniu z rokiem ubiegłym, oznacza to spadek liczby wyjść o połowę oraz spadek wartości o 54%, głównie w rezultacie wstrzymania decyzji o sprzedaży spółki do momentu poprawy warunków rynkowych.

Najpopularniejszą metodą wyjść (54% kwoty dezinwestycji) było wyjście przez giełdę. Na drugim miejscu uplasowała się sprzedaż instytucji finansowej i dotyczyła 32% całości.
Sprzedaż innemu funduszowi VC dotyczyła zaskakująco niewielkiej części i odnotowała znaczący spadek w porównaniu z rokiem 2008 (0% w 2009 wobec 39% w 2008).

WYKRES 1. STRUKTURA WYJŚĆ PO KOSZCIE NABYCIA, 2007-2009 (w mln EUR)

Źródło: EVCA

WYKRES 2. STRUKTURA WYJŚĆ - LICZBA SPÓŁEK, 2009

Źródło: EVCA

POZYSKIWANIE NOWYCH KAPITAŁÓW

Przeważająca większość kapitałów zebranych przez fundusze w Europie Środkowo-Wschodniej jest przeznaczona na inwestycje w całym regionie bez wskazania na konkretne kraje. Dlatego kwotę pozyskanych kapitałów podajemy dla całego regionu EŚW, a nie tylko dla Polski. Według szacunków EVCA firmy PE/VC pozyskały w 2009 około 378 mln EUR na nowe inwestycje, o 85% mniej niż w roku ubiegłym (2.5 mld EUR). Rezultat ten jest konsekwencją cykliczności rynku oraz znacznego napływu środków w latach 2006-2008. Blisko 70% zgromadzonych funduszy pochodziło z Europy.

WYKRES 3. POZYSKANIE NOWYCH KAPITAŁÓW W EŚW, 2003-2009

Źródło: EVCA

POLSKI RYNEK PE/VC W 2010 ROKU

W pierwszym półroczu 2010 fundusze zainwestowały w 19 polskich spółek przeznaczając na inwestycje około 283 mln EUR. Podobnie jak w latach ubiegłych przeważającą większość środków, bo aż 86%, fundusze przeznaczyły na wykupy spółek dojrzałych.

TABELA 3. PODZIAŁ INWESTYCJI POD WZGLĘDEM ETAPU ROZWOJU SPÓŁKI, 2010

W tym roku przeprowadzono m.in. następujące transakcje: przejęcie Masterlease przez Abris oraz wezwanie na akcje Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych ogłoszone przez Advent International. W tym samym okresie fundusze dokonały kilku wyjść, m.in. wprowadzając na GPW Harper Hygienics (Enterprise Investors) oraz ABC Data ( MCI Management).

TABELA 4. WYBRANE INWESTYCJE ZREALIZOWANE W POLSCE, 2010

Źródło: PSIK

TABELA 5. WYBRANE WYJŚCIA ZREALIZOWANE W POLSCE, 2010

Źródło: PSIK

Wszystkie dane prezentowane w powyższym artykule pochodzą z bazy danych PEREP_Analytics (www.perepanalytics.eu). Baza jest na bieżąco aktualizowana, tak by prezentowane dane były w jak najwyższym stopniu dokładne. W wyniku modyfikacji wprowadzonych do bazy mających na celu poprawę jakości jej funkcjonowania, zaktualizowano dane historyczne prezentowane w poprzednich publikacjach EVCA. Szczegółowy opis wprowadzonych modyfikacji oraz metodologia badań znajduje się w raporcie: Central and Eastern Europe Statistics 2009 dostępnym na stronie PSIK.